PGS.TS Catherine Green: “Kiến trúc sư trưởng” hiện thực hóa cuộc cách mạng sản xuất vắc-xin COVID-19 đến thăm, làm việc tại Viện Nghiên cứu Tâm Anh

PGS.TS Catherine Green: “Kiến trúc sư trưởng” hiện thực hóa cuộc cách mạng sản xuất vắc-xin COVID-19 đến thăm, làm việc tại Viện Nghiên cứu Tâm Anh

Nếu GS.TS Teresa Lambe góp sức đưa những ý tưởng ban đầu, thì PGS.TS Catherine Green chính là người đưa vắc-xin COVID-19 Oxford/AstraZeneca vào dây chuyền sản xuất thực tế. Với vai trò Trưởng Trung tâm Sản xuất Sinh học Lâm sàng tại Đại học Oxford, bà đã tạo bước ngoặt trong công nghệ sản xuất, giúp rút ngắn thời gian đưa vắc xin từ phòng thí nghiệm đến thử nghiệm lâm sàng.

Nhân chuyến thăm của các nhà khoa học Oxford đến hệ sinh thái Tâm Anh – VNVC,  Viện Nghiên cứu Tâm Anh tiếp tục tuyến bài giới thiệu về PGS.TS Catherine Green, thông qua việc điểm lại những lời ngợi ca đầy trân trọng mà Giáo sư Pedro Estrela (Đại học Bath, Vương quốc Anh) đã dành cho bà.

PGS.TS Catherine Green nhận bằng Tiến sĩ Danh dự ngành Kỹ thuật tại Đại học Bath năm 2022. Ảnh: Đại học Bath

Tiến sĩ Catherine Green, một nhà sinh học nổi tiếng thế giới, người đã phát triển công trình vắc xin COVID-19 giúp cứu sống hàng triệu người trên toàn cầu.

PGS.TS Catherine là Trưởng Trung tâm Sản xuất Sinh học lâm sàng và Phó Giáo sư tại Trung tâm Di truyền học con người Wellcome, Khoa Y Nuffield, Đại học Oxford (Vương quốc Anh).

Nhóm nghiên cứu của bà đảm nhận trọng trách chuyển hóa các thiết kế y sinh từ giới khoa học Oxford thành những giải pháp thực tiễn. Đội ngũ này trực tiếp phụ trách khâu sản xuất nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt của Cơ quan Quản lý Thuốc và Sản phẩm Chăm sóc Sức khỏe Vương quốc Anh (MHRA). Đặc biệt, bà giữ vai trò then chốt trong dự án phát triển vắc xin đột phá Oxford/AstraZeneca phòng ngừa COVID-19, trực tiếp dẫn dắt Trung tâm Sản xuất Sinh học lâm sàng khởi động quá trình sản xuất lịch sử này.

PGS.TS Catherine tốt nghiệp Đại học Cambridge và nhận bằng tiến sĩ tại University College London. Với Học bổng Marie Curie từ Ủy ban châu Âu, bà bắt đầu nghiên cứu về tế bào động vật có vú tại Viện Curie ở Paris. Sau đó, bà làm việc tại Đại học Sussex, nơi bà nghiên cứu về những tổn thương ADN do tiếp xúc với ánh sáng mặt trời.

Tiếp đến là Đại học Cambridge, nơi bà điều hành một nhóm nghiên cứu nhỏ, được tài trợ bởi học bổng phát triển nghề nghiệp của Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Vương quốc Anh. Nhóm nghiên cứu các cơ chế và sự kiểm soát quá trình nhân bản bộ gene, ở cả cấp độ di truyền và biểu sinh, nhằm hiểu rõ quá trình phát triển của bệnh ung thư.

Gia nhập Đại học Oxford vào năm 2012, dấu ấn gần nhất của bà là trở thành thành viên chủ lực trong nhóm phát triển vắc-xin COVID-19 Oxford/AstraZeneca. Bà trực tiếp dẫn dắt khâu sản xuất những nguồn cung đầu tiên phục vụ cho các thử nghiệm lâm sàng.

PGS.TS Catherine đã sát cánh cùng Giáo sư Dame Sarah Gilbert để tùy biến nền tảng vector adenovirus – vốn đang được nghiên cứu cho bệnh MERS và SARS. Thay vì đi theo quy trình thông thường là tạo vắc xin tiềm năng từ ADN tổng hợp trong phòng thí nghiệm, nhóm nghiên cứu đã chọn hướng đi táo bạo là sản xuất những lọ vắc xin đầu tiên ngay tại cơ sở quy mô nhỏ của bà ở trường đại học. Quyết định này đã giúp rút ngắn thời gian tiến tới các đợt thử nghiệm lâm sàng đầu tiên.

Bà không chỉ làm chủ khâu phát triển sản xuất trong phòng thí nghiệm mà còn trực tiếp chỉ đạo quá trình mở rộng quy mô và chuyển giao công nghệ cho AstraZeneca. Và phần còn lại, như chúng ta đã biết, đã trở thành lịch sử.

Gần đây, bà đã kêu gọi thành công nguồn vốn đầu tư để mở rộng Cơ sở Sản xuất sinh học lâm sàng sang một tòa nhà mới, điều này sẽ nâng cao đáng kể năng lực của nhóm sản xuất các loại vắc xin và các loại thuốc mới ở quy mô nhỏ.

Bà cùng nhóm nghiên cứu đã được trao tặng rất nhiều giải thưởng, bao gồm Huy chương Copley danh giá của Hiệp hội Hoàng gia Anh, Giải thưởng Niềm tự hào nước Anh và có cả Giải thưởng Người đàn ông của năm do tạp chí GQ bình chọn.

PGS.TS cùng các chuyên gia Đại học Oxford và Viện Nghiên cứu Tâm Anh trong phiên thảo luận tại tọa đàm khoa học Năng lực vắc-xin toàn diện: Từ nghiên cứu đến sản xuất. Ảnh: Viện Nghiên cứu Tâm Anh

PGS.TS Catherine rất mong muốn công chúng hiểu được cách khoa học thực sự vận hành, những khám phá vĩ đại được thực hiện bởi những con người bình thường. Tình cờ là những nhà nghiên cứu có niềm đam mê với lĩnh vực của bản thân, không phải bởi những nhà khoa học lập dị, mặc áo choàng trắng ẩn mình trong căn hầm tối cùng với những bình thí nghiệm bốc khói và các máy phát điện khổng lồ.

Bà đã đồng tác giả một cuốn sách với Giáo sư Dame Sarah Gilbert mang tên ‘Vaxxers’ – kể chi tiết về hành trình cùng nhau phát triển vắc xin. Cuốn sách hướng tới độc giả phổ thông nhằm giúp giải thích tính khoa học cũng như độ an toàn của vắc xin.

Trong sách, PGS.TS Catherine viết: “Đại dịch đã thúc đẩy sự quan tâm, tôn trọng mạnh mẽ dành cho khoa học nghiên cứu vắc xin. Hy vọng rằng tinh thần này sẽ được các nhà khoa học trẻ duy trì bền vững”.