Gặp gỡ GS.TS.BS Eduard Gratacós: Chuyên gia hàng đầu châu Âu về y học bào thai tại Tâm Anh

Với kinh nghiệm trực tiếp thực hiện hơn 1.500 ca phẫu thuật, GS.TS.BS Eduard Gratacós là người góp phần định chuẩn chuyên ngành y học bào thai tại châu Âu. Từ việc thiết lập các phác đồ can thiệp trước sinh đến việc phát triển dự án “Nhau thai nhân tạo”, các nghiên cứu của ông tập trung vào việc giải quyết những thách thức lâm sàng và cải thiện tiên lượng sống cho nhóm trẻ sinh cực non.

Nhân dịp GS.TS.BS Eduard Gratacós tham gia báo cáo tại Phiên Y học bào thai trong khuôn khổ Hội nghị Khoa học thường niên 2026 do Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh phối hợp cùng Viện Nghiên cứu Tâm Anh tổ chức, bài viết dưới đây sẽ điểm lại tầm vóc và những cống hiến xuất sắc của ông đối với nền y khoa thế giới.

Với hơn 1.500 ca can thiệp và hơn 600 công trình nghiên cứu, GS.TS.BS Eduard Gratacós là một trong những tên tuổi góp phần định hình lĩnh vực y học và phẫu thuật bào thai tại châu Âu.

Đặt nền móng và định chuẩn chuyên ngành y học bào thai châu Âu

GS.TS.BS Eduard Gratacós hiện là Giám đốc Trung tâm Y học Mẹ – Bào thai và Sơ sinh trực thuộc Bệnh viện Clínic Barcelona và Bệnh viện Sant Joan de Déu (BCNatal), một trong những trung tâm lâm sàng và nghiên cứu y học bào thai lớn nhất châu Âu. Ông đồng thời là Giáo sư Sản Phụ khoa tại Đại học Barcelona, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Y học Bào thai BCNatal (BCNatal-FMRC) và điều hành các nhóm nghiên cứu tại IDIBAPS, Viện Nghiên cứu Sant Joan de Déu cùng CIBERER.

Uy tín lâm sàng và năng lực tổ chức của ông được thiết lập qua những dấu mốc y khoa quan trọng. Năm 1999, ông thực hiện ca phẫu thuật bào thai đầu tiên tại Tây Ban Nha và chính thức sáng lập đơn vị y học – phẫu thuật bào thai đầu tiên của quốc gia này vào một năm sau đó. Trước đó, trong giai đoạn 1998 – 2000, ông từng giữ chức Trưởng Đơn vị Y học Bào thai tại Bệnh viện Đại học Leuven (Bỉ) – một trung tâm chuyên sâu uy tín hàng đầu châu Âu. Tính đến nay, Giáo sư đã trực tiếp thực hiện và chỉ đạo hơn 1.500 ca phẫu thuật bào thai, góp phần chuyển dịch mô hình chăm sóc sản khoa hướng tới can thiệp trực tiếp ngay từ trong tử cung.

Không chỉ kiến tạo các chuẩn mực lâm sàng, Giáo sư Gratacós còn đóng vai trò quản trị và đào tạo chuyên môn trên quy mô toàn cầu. Ông từng đảm nhiệm vị trí Tổng biên tập tạp chí khoa học chuyên ngành Fetal Diagnosis and Therapy giai đoạn 2008 – 2021 và Chủ tịch Khoa học của Hiệp hội Siêu âm Sản Phụ khoa Quốc tế (ISUOG). Thông qua nền tảng Fetal I+D Barcelona do ông sáng lập, các phác đồ y khoa đã được chuyển giao cho hơn 25.000 học viên quốc tế. Ông cũng trực tiếp hướng dẫn hơn 40 luận án tiến sĩ và trực tiếp đào tạo hàng trăm bác sĩ chuyên khoa.

Mở rộng giới hạn y khoa qua các dự án thực nghiệm quy mô lớn

Song song với thực hành ngoại khoa, GS.TS.BS Eduard Gratacós đã dành nhiều năm xây dựng nền tảng nghiên cứu thực nghiệm. Tầm vóc học thuật của ông được xác lập qua năng lực công bố quốc tế với hơn 600 bài báo khoa học, với chỉ số H-index 107 và hơn 41.400 lượt trích dẫn. Ông từng góp mặt trong danh sách Top 2% các nhà khoa học có tầm ảnh hưởng nhất thế giới (2021). Trong 15 năm qua, với vai trò Chủ nhiệm đề tài, Giáo sư đã huy động nguồn tài trợ hơn 30 triệu Euro để nghiên cứu chuyên sâu về thai giới hạn tăng trưởng, tiền sản giật và các biến chứng của song thai một bánh nhau.

Đặc biệt, ông là người dẫn dắt dự án nghiên cứu Nhau thai nhân tạo (CaixaResearch Artificial Placenta) nhằm cứu sống và giảm thiểu di chứng cho nhóm trẻ sinh cực non. Hệ thống này mô phỏng môi trường tử cung bằng một hộp chứa tương thích sinh học, kết hợp với hệ thống tuần hoàn dịch ối và màng trao đổi oxy ngoài cơ thể. Dự án đã đạt cột mốc lịch sử khi duy trì sự sống thành công cho thai nhi trên mô hình động vật lên đến 12 ngày. Dự án này do Quỹ La Caixa tài trợ và là một trong số ít các dự án thử nghiệm nhau thai nhân tạo trên thế giới.

Minh chứng rõ nét nhất cho năng lực nghiên cứu của Giáo sư Gratacós là việc ông sở hữu và đồng phát minh 5 bằng sáng chế y khoa quốc tế. Khác với các nghiên cứu thuần hàn lâm, các phát minh của ông giải quyết trực tiếp những điểm nghẽn thực tế trong phòng mổ. Tiêu biểu là các sáng chế về thiết kế dụng cụ phẫu thuật nội soi bào thai (fetal surgery instruments) giúp tối ưu hóa không gian và độ chính xác khi can thiệp trong môi trường tử cung chật hẹp, cùng các thuật toán tiên tiến trong chẩn đoán hình ảnh thần kinh thai nhi. Những phát minh này mang lại giá trị lâm sàng trực tiếp, góp phần chuẩn hóa và nâng cao mức độ an toàn cho các ca can thiệp trước sinh trên toàn cầu.

Chiến lược quản lý thai kỳ nguy cơ cao và can thiệp bào thai xâm lấn tối thiểu

Tham gia phiên chuyên đề Y học bào thai trong khuôn khổ Hội nghị Khoa học thường niên Tâm Anh 2026 ngày 20/09/2026 tới đây, GS.TS.BS Eduard Gratacós sẽ trình bày hai báo cáo tập trung vào các chiến lược nhằm giải quyết hai nhóm thách thức phức tạp nhất trong sản khoa hiện đại.

Với báo cáo “Thai giới hạn tăng trưởng: Sàng lọc và quản lý hiện nay”, Giáo sư Gratacós sẽ cập nhật những vấn đề trọng tâm trong sàng lọc và quản lý thai giới hạn tăng trưởng – một trong những lĩnh vực nghiên cứu và chuyên môn mà ông theo đuổi trong nhiều năm.

Trong khi đó, báo cáo “Can thiệp bào thai các biến chứng song thai một bánh nhau” tập trung vào nhóm bệnh lý đặc thù của y học bào thai, khi hai thai cùng chia sẻ một bánh nhau và có thể xuất hiện những biến chứng phức tạp đòi hỏi theo dõi sát và can thiệp phù hợp.

Sự tham gia của GS.TS.BS Eduard Gratacós tại Hội nghị Khoa học thường niên Tâm Anh 2026 không chỉ là dịp cập nhật kiến thức y khoa, mà còn là cơ hội để giới chuyên môn tại Việt Nam tiếp nhận trực tiếp những phác đồ chuẩn mực nhất. Điều này mang ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao năng lực lâm sàng và tối ưu hóa quy trình can thiệp cho các thai kỳ nguy cơ cao ngay từ giai đoạn bào thai.