Can thiệp dinh dưỡng sớm để giảm ảnh hưởng cho trẻ sinh mổ

Mổ lấy thai ảnh hưởng đáng kể đến hệ vi sinh đường ruột của trẻ. Khi tỷ lệ sinh mổ ngày càng tăng, cần áp dụng giải pháp dinh dưỡng phù hợp để giúp trẻ tăng cường đề kháng và phát triển trí não.

Thông tin này đã được các chuyên gia chia sẻ tại Hội thảo “Khoa học và chiến lược can thiệp dinh dưỡng cho trẻ sinh mổ” diễn ra ngày 16/2 tại Viện nghiên cứu Tâm Anh (TAMRI). Chương trình do Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM và TAMRI phối hợp tổ chức, thu hút sự tham gia của hơn 50 chuyên gia hàng đầu trong các lĩnh vực Sản khoa, Nhi khoa, Sơ sinh, Tiêu hóa và Dinh dưỡng, nhằm thảo luận về những tác động lâu dài của sinh mổ và các biện pháp dinh dưỡng cần thiết để nâng cao sức khỏe của trẻ.

Hội thảo thu hút đông đảo bác sĩ, nhân viên y tế đăng ký tham dự

Tác động bất lợi từ việc sinh mổ

Tại hội thảo, BS.CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi, Giám đốc Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, đã trình bày báo cáo về “Chiến lược can thiệp dinh dưỡng cho trẻ sinh mổ”, cập nhật các nghiên cứu mới nhất về lợi ích của việc nuôi con bằng sữa mẹ, đồng thời chỉ ra mối lo ngại về tình trạng sinh mổ gia tăng trên toàn cầu, đặc biệt là ở Việt Nam.

Các báo cáo viên, diễn giả tham gia sự kiện

Bác sĩ Mỹ Nhi cho biết, sữa mẹ chứa một lượng dưỡng chất phong phú và các hợp chất sinh học, giúp kích thích phát triển ruột, tăng cường hệ miễn dịch và thiết lập hệ vi sinh đường ruột. Các nghiên cứu khẳng định rằng sữa mẹ không chỉ cung cấp dinh dưỡng tối ưu mà còn đóng vai trò như một “lá chắn” bảo vệ trẻ khỏi mầm bệnh nhờ hơn 200 cấu trúc Oligosaccharide có khả năng tác động trực tiếp lên tế bào miễn dịch.

Ngoài ra, trong sữa mẹ có vi khuẩn và hợp chất từ vi khuẩn, hỗ trợ hệ tiêu hóa và miễn dịch khỏe mạnh ngay từ đầu; các axit béo, các cấu trúc quan trọng giúp phát triển não bộ; Nucleotide, vitamin, khoáng chất, vi chất dinh dưỡng cần thiết, chất béo, tế bào miễn dịch và Protein cần thiết cho sự phát triển và tăng trưởng.

Theo bác sĩ Mỹ Nhi, hệ vi sinh đường ruột của trẻ sơ sinh chịu sự tác động của nhiều yếu tố trong quá trình mang thai và sinh con: sử dụng kháng sinh, tuổi thai, cách sinh và tác động môi trường. Trong đó, cách sinh tác động đáng kể đến hệ vi sinh và chức năng đường ruột của trẻ. Nếu sinh thường, vi khuẩn có lợi từ âm đạo người mẹ sẽ tiếp xúc trực tiếp với cơ thể bé. Ngược lại, trẻ sinh mổ chỉ tiếp xúc với vi khuẩn trên da.

Dù nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ luôn được khuyến khích, nhưng với mẹ sinh mổ, quá trình tiết sữa có thể gặp khó khăn. Các yếu tố như thời gian hồi phục kéo dài, nguy cơ mất máu khi mổ và khó khăn trong việc cho con bú ngay sau sinh có thể ảnh hưởng đến nguồn sữa của trẻ trong những ngày đầu đời.

Trẻ sinh mổ cũng có nguy cơ cao mắc các bệnh nhiễm trùng, đặc biệt là nhiễm trùng đường hô hấp và có thể phải nhập viện sớm so với trẻ sinh thường. Những tác động này phần nào liên quan đến sự phát triển chưa hoàn chỉnh của hệ vi sinh đường ruột, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến chuyển hóa và các rối loạn chức năng khác.

BS.CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi trình bày báo cáo “Chiến lược can thiệp dinh dưỡng cho trẻ sinh mổ”

Can thiệp dinh dưỡng từ ngay sau sinh

Dự báo đến năm 2030, tỷ lệ sinh mổ trên toàn cầu sẽ tiếp tục tăng, có thể vượt mức 40% và đặc biệt ở một số quốc gia châu Á, tỷ lệ này có thể lên đến hơn 60%. Trước tình hình này, bác sĩ Mỹ Nhi nhấn mạnh sự cần thiết phải có chiến lược can thiệp dinh dưỡng ngay từ khi trẻ chào đời để hỗ trợ trẻ sinh mổ đối phó với các vấn đề sức khỏe.

Hệ vi sinh đường ruột của trẻ sơ sinh được hình thành ngay sau khi sinh và đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe, đặc biệt đối với trẻ sơ sinh sinh mổ. Các chuyên gia tại hội thảo đã phân tích và đề xuất các giải pháp phục hồi hệ vi sinh cho trẻ sinh mổ.

Theo bác sĩ Mỹ Nhi, hiện nay trên thế giới có hai phương pháp: can thiệp không dinh dưỡng và can thiệp dinh dưỡng. Phương pháp can thiệp không dinh dưỡng như gieo cấy vi khuẩn âm đạo cho trẻ sinh mổ, mặc dù được nghiên cứu nhưng vẫn chưa được khuyến khích rộng rãi do nguy cơ lây nhiễm vi khuẩn có hại.

Trong khi đó, can thiệp dinh dưỡng thông qua việc bổ sung prebiotic và synbiotic, đặc biệt là bổ sung synbiotic cho trẻ sinh mổ không được nuôi bằng sữa mẹ hoàn toàn đã chứng minh có hiệu quả rõ ràng trong việc khôi phục sự phát triển của vi khuẩn có lợi, đặc biệt là Bifidobacterium. Các nghiên cứu cho thấy phương pháp này có thể phục hồi hệ vi sinh đường ruột trong vòng 3 ngày sau sinh.

Đối với những trẻ không thể bú sữa mẹ, việc sử dụng sữa công thức có thành phần tương tự sữa mẹ là một giải pháp thay thế hiệu quả giúp hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột và cải thiện chức năng của trục ruột – miễn dịch – não.

Dược sĩ Đỗ Trần Giang Sơn trình bày phương pháp can thiệp dinh dưỡng đưa lợi khuẩn sống vào sữa công thức cho trẻ sinh mổ bị thiếu sữa mẹ

Việc áp dụng các chiến lược dinh dưỡng hợp lý từ sớm không chỉ giúp trẻ sinh mổ phát triển tốt hơn mà còn giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh lý sau này. Đây là chiến lược cần được sự quan tâm của bác sĩ Sản khoa, Nhi khoa và cộng đồng.

Tiến sĩ tâm lý Tô Nhi A chia sẻ cùng bác sĩ, nhân viên y tế

Đồng thời tại hội thảo, tiến sĩ tâm lý Tô Nhi A đã chia sẻ giải pháp “Thấu hiểu tâm lý để làm việc hiệu quả”, được đông đảo cán bộ nhân viên y tế đón nhận và bàn luận sôi nổi.