Giảm tối đa cholesterol xấu để kiểm soát lipid máu hiệu quả

Chiến lược điều trị rối loạn lipid máu hiện nay không chỉ dừng lại ở thay đổi lối sống hay tối ưu hóa statin đơn trị liệu, mà hướng đến phối hợp sớm các liệu pháp nhằm đưa cholesterol xấu (LDL-C) về mức mục tiêu theo từng mức nguy cơ tim mạch.

TTND.GS.TS.BS Võ Thành Nhân (giữa) cùng các bác sĩ và đại diện nhà tài trợ tại buổi hội thảo khoa học

TTND.GS.TS.BS Võ Thành Nhân, Giám đốc Trung tâm Tim mạch Can thiệp kiêm Phó giám đốc Trung tâm Tim mạch, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM và các chuyên gia chia sẻ thông tin trên trong Hội thảo khoa học “Cập nhật điều trị rối loạn lipid máu từ khuyến cáo AHA/ACC 2026 đến thực tế lâm sàng”, diễn ra vào ngày 22/6/2026 tại Viện Nghiên cứu Tâm Anh thuộc Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.

Hướng tới 5 trụ cột lâm sàng trong kiểm soát lipid máu

Trong bài báo cáo “Định hình lại mô hình quản lý lipid máu ở bệnh nhân tim mạch: Cập nhật từ khuyến cáo mới nhất đến các chứng cứ hiện tại”, BS.CKII Trần Thị Thanh Trúc, Trưởng khoa Nội Tổng hợp, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, nhấn mạnh bệnh tim mạch do xơ vữa (ASCVD) là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do bệnh tim mạch. Sự gia tăng liên tục của gánh nặng bệnh tim mạch do xơ vữa tiếp tục đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc tối ưu hóa chiến lược quản lý rối loạn lipid máu.

Theo BS.CKII Trần Thị Thanh Trúc, giảm LDL-C đồng nghĩa với giảm nguy cơ biến cố tim mạch

Hướng dẫn mới nhất của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) và Trường môn Tim mạch Hoa Kỳ (ACC) năm 2026 nhấn mạnh, nguyên tắc “LDL-C càng thấp càng tốt” và “giảm LDL-C càng sớm càng tốt”, nhằm hạn chế gánh nặng tích lũy của các lipoprotein gây xơ vữa và giảm nguy cơ biến cố tim mạch lâu dài. Thống kê cho thấy giảm 1 mmol/L (~39 mg/dL) LDL-C giúp giảm khoảng 22% các biến cố tim mạch nghiêm trọng. Hạ LDL-C xuống dưới ngưỡng 55 mg/dL đã giúp giảm khoảng 33% tỷ lệ xảy ra các biến cố tim mạch lớn.

Cách tiếp cận hiện nay không chỉ dừng lại ở thay đổi lối sống hay tối ưu hóa statin đơn trị liệu, mà hướng đến chiến lược hạ lipid máu tích cực với việc phối hợp sớm các liệu pháp nhằm đạt mục tiêu LDL-C và non-HDL-C theo từng mức nguy cơ tim mạch. Theo đó, ở bệnh nhân rối loạn lipid máu, bác sĩ và người bệnh nên tham gia thảo luận về nguy cơ ASCVD của bệnh nhân, xem lối sống lành mạnh là nền tảng giảm nguy cơ, lợi ích từ liệu pháp hạ lipid máu, chi phí và sự ưu tiên của bệnh nhân. Từ đó, đưa ra quyết định điều trị tối ưu cho người bệnh.

Bác sĩ Trúc cho biết, 5 trụ cột lâm sàng trong việc kiểm soát lipid máu bao gồm: bắt đầu thay đổi lối sống từ trẻ, giảm thiểu thời gian tiếp xúc tích lũy với LDL-C (cholesterol xấu); cá thể hóa nguy cơ qua mô hình Tính toán – Cá nhân hóa – Phân loại lại; xét nghiệm Lipoprotein (a) ít nhất 1 lần trong đời, theo dõi Apolipoprotein B (ApoB) ở bệnh nhân tồn dư nguy cơ; đạt mục tiêu LDL-C < 70 mg/dL hoặc < 55 mg/dL tùy phân tầng nguy cơ; phối hợp thuốc statin với non-statin, trong đó có Inclisiran.

Phối hợp các nhóm thuốc để giảm LDL-C lâu dài

Với bài báo cáo “Phối hợp sớm siRNA: Hướng tiếp cận mới trong điều trị hạ LDL-C sớm và tích cực ở bệnh nhân tim mạch do xơ vữa (ASCVD)”, ThS.BS.CKII Hồ Anh Tuấn, Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, nhấn mạnh ASCVD là bệnh lý tiến triển, phức tạp và đòi hỏi chiến lược điều trị toàn diện. Khuyến cáo ESC/EAS, ACC/AHA 2026 đều nhấn mạnh cần kiểm soát LDL-C bằng chiến lược điều trị sớm, giảm LDL-C mạnh và duy trì lâu dài.

ThS.BS.CKII Hồ Anh Tuấn nhấn mạnh vai trò quan trọng của việc phối hợp các nhóm thuốc trong điều trị rối loạn lipid máu

Bác sĩ Tuấn lý giải, việc can thiệp sớm, duy trì mức giảm lipid ổn định và lựa chọn phác đồ phù hợp với từng cá nhân không chỉ giúp tối đa hóa lợi ích lâm sàng trước mắt mà còn tạo ra giá trị lâu dài trong dự phòng các biến cố do xơ vữa. Đây cũng chính là nền tảng của y học dự phòng hiện đại, hướng tới cải thiện tiên lượng và kéo dài thời gian sống khỏe mạnh cho người bệnh.

Một trong những giải pháp giúp hạ LDL-C hiệu quả là phối hợp statin (nhóm thuốc hạ mỡ máu phổ biến) và Inclisiran (thuộc nhóm ức chế PCSK9). Inclisiran sử dụng công nghệ RNA can thiệp nhỏ (siRNA) để giảm sản xuất cholesterol trong gan. Nghiên cứu cho thấy Inclisiran làm giảm đáng kể tỷ lệ biến cố tim mạch nghiêm trọng (MACE) tổng hợp xuống 25%. Cụ thể, loại thuốc này giúp giảm LDL-C nhanh; hiệu quả mạnh và bền vững; liều dùng đơn giản, hỗ trợ cải thiện lâu dài, an toàn khi phối hợp và/hoặc thay thế statin.

BS.CKII Tạ Phương Dung, Phó Giám đốc Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, trao đổi chuyên môn cùng các y bác sĩ trong buổi hội thảo khoa học

“Để tối ưu hóa kiểm soát nguy cơ tim mạch và nâng cao hiệu quả điều trị cho người bệnh, điều quan trọng là sử dụng liệu pháp phối hợp nhằm đạt mục tiêu LDL-C “hiệu quả và bền vững”, ngăn ngừa sự tiến triển hoặc phát triển của các biến cố tim mạch”, TTND.GS.TS.BS Võ Thành Nhân đúc kết.

Các chuyên gia nhận định, quản lý rối loạn lipid máu đang chuyển từ cách tiếp cận “một phác đồ cho tất cả” sang điều trị cá thể hóa dựa trên nguy cơ tim mạch, đặc điểm bệnh lý và khả năng đáp ứng của từng người bệnh. Việc ứng dụng các liệu pháp mới cùng chiến lược phối hợp thuốc phù hợp được kỳ vọng giúp nâng cao hiệu quả dự phòng biến cố tim mạch và kéo dài thời gian sống khỏe mạnh.