Gần 500 bác sĩ tham gia tập huấn siêu âm tim thai cùng chuyên gia Mỹ

Giáo sư Mark Sklansky, một trong những chuyên gia hàng đầu trên thế giới hiện nay về tim thai và tim nhi, đã thị phạm kỹ thuật siêu âm tim thai trực tiếp tại hội thảo “Khóa tập huấn chuyên sâu về siêu âm tim thai nhi lần 1” ngày 9/3, tại Viện Nghiên cứu Tâm Anh (TAMRI).

Giáo sư Mark Sklansky hiện là Giám đốc Chương trình tim thai nhi, Giám đốc Y khoa Trung tâm tim nhi khoa, đồng Giám đốc chương trình tim bẩm sinh và tim nhi UCLA Mattel Children’s Hospital – USA, David Geffen School of Medicine – UCLA – USA.

Giáo sư Sklansky là một trong những chuyên gia hàng đầu trên thế giới hiện nay về tim thai và tim nhi. Mối quan tâm chính của ông tập trung vào lĩnh vực phát hiện, đánh giá và quản lý bệnh tim bẩm sinh trước sinh. Ông đã xuất bản gần 120 bài báo trong các lĩnh vực tim thai nhi, tim nhi, siêu âm tim thai nhi 3D-4D… Trong đó nổi tiếng là bài báo được công bố năm 2016 “Fetal Cardiac Screening: What are we (and our guidelines) doing wrong?” (Hình ảnh tim thai: Chúng ta (các khuyến cáo) đang làm gì sai?).

Sự khác biệt của Giáo sư Sklansky chính là giúp cho người học nhận thức được tầm quan trọng của các kỹ năng thực hành siêu âm tim thai, làm sao để có những hình ảnh tim thai tối ưu nhất, từ đó giúp tầm soát tốt nhất các dị tật tim thai.

Giáo sư Mark Sklansky, chuyên gia hàng đầu thế giới về tim thai nhi và tim bẩm sinh, chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn với hàng trăm chuyên gia, bác sĩ tại hội thảo.

Tại hội thảo “Khóa tập huấn chuyên sâu về siêu âm tim thai nhi lần 1” ngày 9/3, diễn ra tại Viện Nghiên cứu Tâm Anh (TAMRI), Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, Giáo sư Mark Sklansky đã chia sẻ các bài giảng bao gồm: Hình ảnh tim thai – Chúng ta (các khuyến cáo) đang làm gì sai, Các lỗi thường gặp trong hình ảnh tim thai, Hẹp eo động mạch chủ, Bất thường hồi lưu tĩnh mạch phổi toàn phần, Rối loạn nhịp tim thai, Tứ chứng Fallot, Đánh giá chức năng tim thai, Khảo sát phân tầng dị tật tim bẩm sinh và hội chứng đồng dạng thai.

Khóa học có gần 200 chuyên gia, bác sĩ tham dự trực tiếp tại hội trường TAMRI và hơn 300 chuyên gia, bác sĩ theo dõi online. Bên cạnh đó, nhiều báo cáo tại hội thảo cũng mang giá trị ứng dụng thực tiễn cao, cập nhật những tiến bộ mới trong chẩn đoán và sàng lọc, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị tim bẩm sinh như: Cập nhật khuyến cáo siêu âm tim thai sàng lọc và siêu âm tim thai chuyên sâu – ThS.BS Hà Tố Nguyên, Phó Chủ tịch thường trực Hội Y học Bà mẹ và Thai nhi TP.HCM (HSMFM), Phó Chủ tịch Chi hội Siêu âm Việt Nam (VSUM), Giám đốc Trung tâm Y học bào thai, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM; Hoán vị và hoán vị có sửa chữa đại động mạch – PGS.TS.BS Lê Minh Khôi, Phó Chủ tịch Liên Chi Hội tim mạch nhi và tim bẩm sinh TP.HCM, Trưởng phòng Khoa học đào tạo Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM; hai phần trình bày về các ca lâm sàng tim thai thiết thực, hấp dẫn – TS.BS Lê Kim Tuyến, Phó Chủ tịch Liên Chi Hội tim mạch nhi và tim bẩm sinh TP.HCM, Chuyên gia tim bẩm sinh Bệnh viện Tâm Đức, Giảng viên Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch và BS.CKII Đỗ Thị Cẩm Giang, khoa Tim mạch, Bệnh viện Nhi đồng 1.

Hàng trăm chuyên gia, bác sĩ tham gia hội thảo “Khóa tập huấn chuyên sâu về siêu âm tim thai nhi lần 1” ngày 9/3, tại Viện Nghiên cứu Tâm Anh (TAMRI).

Giáo sư Sklansky cho biết, tim bẩm sinh là dị tật phổ biến nhất, việc chẩn đoán sớm, đặc biệt là trước khi em bé chào đời, có thể tạo ra sự khác biệt rất lớn đối với tiên lượng của trẻ mắc dị tật tim. Tuy nhiên trên thực tế, phần lớn các dị tật tim không được phát hiện trước sinh. Lý do quan trọng nhất, không chỉ ở Việt Nam mà còn trên toàn thế giới, là khi siêu âm tim thai, thai nhi thường không ở tư thế lý tưởng để quan sát tim. Góc nhìn không thuận lợi khiến việc đánh giá trở nên khó khăn.

Các hướng dẫn liên tục được cập nhật, đặt ra yêu cầu cao hơn đối với quy trình sàng lọc dị tật tim bẩm sinh. Ví dụ, hiện nay các chuyên gia khuyến nghị đưa mặt cắt ba mạch (three-vessel view) vào quy trình sàng lọc tim thai. Trước đây, mặt cắt này không phải là yêu cầu bắt buộc, nhưng bây giờ, nó được xem là một góc nhìn quan trọng, xứng đáng để đầu tư thời gian đào tạo.

Bên cạnh đó, các hướng dẫn y khoa trên thế giới hiện chưa yêu cầu sử dụng Doppler màu trong những trường hợp thai kỳ nguy cơ thấp. “Nhưng tôi cho rằng đây là một kỹ thuật nên được áp dụng rộng rãi hơn, ngay cả trong nhóm thai kỳ nguy cơ thấp. Dù đòi hỏi thêm thời gian đào tạo, tôi tin rằng khoản đầu tư này là cần thiết, không chỉ đối với từng cá nhân mà còn đối với cả một quốc gia, nhằm nâng cao chất lượng sàng lọc tim thai và phát hiện dị tật tim sớm hơn”, Giáo sư nhận định.

Giáo sư Sklansky thị phạm kỹ thuật siêu âm trực tiếp tại hội thảo.

Về can thiệp tim bẩm sinh trong bào thai, Giáo sư chia sẻ một số thành tựu trên thế giới như trường hợp hẹp van động mạch chủ nặng, có nguy cơ tiến triển thành hội chứng thiểu sản tim trái. Hội chứng này có tiên lượng xấu hơn nhiều so với hẹp van động mạch chủ. Vì vậy, ở một nhóm nhỏ thai nhi bị hẹp van động mạch chủ, các chuyên gia có thể can thiệp, ngăn chặn sự tiến triển thành hội chứng thiểu sản tim trái bằng cách nong van động mạch chủ ngay khi thai nhi còn trong bụng mẹ. Đây là một thủ thuật chỉ được thực hiện tại một số ít trung tâm trên thế giới và chỉ mang lại lợi ích cho một nhóm rất nhỏ bệnh nhi mắc bệnh tim bẩm sinh.

Tuy nhiên, lợi ích lớn nhất của việc phát hiện bệnh tim trước sinh không nằm ở việc thay đổi diễn tiến bệnh khi còn trong bụng mẹ, mà là xác định dị tật tim sớm, tư vấn cho gia đình và lên kế hoạch chăm sóc tối ưu cho trẻ sau sinh. Điều này bao gồm việc đảm bảo quy trình sinh nở phù hợp và chuẩn bị sẵn sàng cho bất kỳ can thiệp nào cần thiết ngay sau khi trẻ chào đời. Nếu không có chẩn đoán trước sinh, nhiều trường hợp có thể diễn tiến xấu hơn đáng kể so với khi được phát hiện và chuẩn bị trước.

Do đó, để tránh bỏ sót dị tật tim bẩm sinh, điều quan trọng là phải quan sát tim đúng cách, đúng góc độ, và dành đủ thời gian thực hiện siêu âm tim thai.

Tuy nhiên theo Giáo sư, muốn làm được điều này cần có sự nỗ lực của rất nhiều người, từ việc đào tạo một nhóm bác sĩ, nhân viên y tế đến việc triển khai chẩn đoán và sàng lọc trên toàn quốc. Vai trò này có thể do chính phủ hoặc đôi khi là một bệnh viện đa khoa chuyên sâu đảm nhiệm, nhằm thiết lập các tiêu chuẩn chứng nhận bài bản với hệ thống giám sát chuyên môn, duy trì đào tạo liên tục, xây dựng đội ngũ nhân viên y tế lớn mạnh có thể thực hiện sàng lọc chuyên sâu tim thai không chỉ ở các thành phố lớn mà còn tại các khu vực nông thôn trên cả nước.

Giáo sư thực hành và hướng dẫn các kỹ thuật siêu âm tim thai tại hội thảo.

Giáo sư đánh giá Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong 10-20 năm qua, với sự cải thiện rõ rệt trong việc phát hiện sớm bệnh tim bẩm sinh trước sinh. Tuy nhiên, để tối ưu hóa tiên lượng cho phần lớn trẻ em sinh ra với bệnh tim bẩm sinh, công tác đào tạo và nâng cao chuyên môn trên toàn quốc cần được tiếp tục.

“Đây là một thách thức lớn đối với Việt Nam cũng như hầu hết quốc gia trên thế giới. Nhưng tôi tin rằng Việt Nam có tiềm năng rất lớn để tiếp tục nâng cao khả năng phát hiện bệnh tim bẩm sinh trước sinh. Điều này trước hết đến từ sự cam kết mạnh mẽ của các bác sĩ và nhân viên y tế trong việc không ngừng học hỏi, nâng cao chuyên môn. Ở Việt Nam, mọi người đều nhận thức rõ tầm quan trọng của đào tạo bài bản và sẵn sàng đầu tư công sức, nguồn lực để mở rộng mạng lưới chuyên gia giỏi, cơ sở vật chất tốt trên cả nước”, Giáo sư Sklansky nói.

Giáo sư cho biết thêm: “Nếu tôi có thể đưa ra một gợi ý, có lẽ đây sẽ là mục tiêu quan trọng tiếp theo, không chỉ dành cho các bác sĩ mà còn cho cả cộng đồng và quốc gia, là xây dựng một hệ thống giám sát, tiêu chuẩn hóa và cấp chứng nhận cho những người tham gia sàng lọc tim thai, tương tự như những gì các quốc gia khác đang thực hiện”.

Bên cạnh các kiến thức lý thuyết, ông cho rằng điều quan trọng khi đào tạo sàng lọc tim thai là thực hành trực tiếp. “Nó giống như việc học đi xe đạp hay tập viết; bạn có thể tham dự rất nhiều hội thảo hoặc đọc tài liệu, nhưng nếu không trực tiếp lên xe hay cầm bút viết, bạn sẽ không thực sự học được. Tương tự, trong sàng lọc tim thai, quá trình đào tạo cần có sự hướng dẫn thực hành, nơi các chuyên gia làm việc trực tiếp với học viên, chỉ cho họ cách siêu âm khi thực hiện. Sau đó, việc quan trọng là luyện tập liên tục và cập nhật kiến thức để nắm vững kỹ thuật, vì kỹ năng siêu âm không chỉ nằm ở tư duy mà còn ở đôi tay”.

Giáo sư Mark Sklansky trực tiếp siêu âm cho thai phụ với sự hỗ trợ của ThS.BS Hà Tố Nguyên, hình ảnh được truyền trực tiếp đến hội trường.

Tại hội thảo, giáo sư Mark Sklansky trực tiếp siêu âm tim thai cho 4 thai phụ. Trong đó, chị Thanh 32 tuổi, mang thai lần đầu. Kết quả siêu âm hình thái học thai nhi tuần 21 tại Trung tâm Y học bào thai, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM ghi nhận, thai chậm tăng trưởng trong tử cung, theo dõi động mạch chủ cưỡi ngựa vách liên thất, nghi ngờ kênh nhĩ thất. Giáo sư Sklansky siêu âm tim thai chuyên sâu (lúc này thai tuần 23) phát hiện kênh nhĩ thất bán phần, thất phải hai đường ra, đề nghị theo dõi chặt chẽ thai kỳ nhằm đánh giá sự phát triển của thai nhi. Sau sinh, tùy vào mức độ nghiêm trọng, trẻ có thể cần phẫu thuật điều trị tim bẩm sinh ở thời điểm phù hợp.

Trường hợp khác là thai phụ 31 tuổi, mang thai lần 2, hiện thai 34 tuần. Giáo sư Sklansky siêu âm tim thai ghi nhận sự bất tương xứng giữa thất phải và thất trái, dày thành trước thất phải, hở van ba lá nhẹ, tràn dịch màng tim khu trú trước thất phải. Trẻ sau sinh cần theo dõi bệnh lý cơ tim, hở van ba lá nhẹ, suy tim mức độ nhẹ.

Bên cạnh hai thai phụ trên, Giáo sư Sklansky cũng siêu âm cho hai thai phụ khác. Tất cả quá trình siêu âm tim thai được truyền hình trực tiếp từ phòng siêu âm tại Viện Nghiên cứu Tâm Anh (TAMRI) đến hội trường và phát sóng trực tuyến, với sự theo dõi của hơn 500 chuyên gia, bác sĩ trên cả nước.

Giáo sư Sklansky gặp gỡ, chia sẻ kinh nghiệm với các bác sĩ, chuyên gia Việt Nam và thế giới tại hội thảo.

Cuối chương trình, Giáo sư Mark Sklansky gửi lời cảm ơn sâu sắc đến tất cả chuyên gia, bác sĩ tham dự hội thảo. “Đây là niềm vinh hạnh của tôi, kể cả trong cuộc đời làm chuyên môn lẫn cuộc đời cá nhân của mình. Tôi đến từ một nơi rất xa, từ Los Angeles đến đây với các bạn, mặc dù Los Angeles thì xa nhưng trái tim của tôi ở đây. Tôi rất xúc động vì tôi thấy các bạn rất đam mê, ham học hỏi và trình độ của các bạn tiến bộ rất nhiều.

Cảm ơn sự tốt bụng của tất cả mọi người, các bạn đối xử với tôi rất tốt và tận tâm. Tôi xin phép đại diện các báo cáo viên khác nói đôi lời, nếu như các bạn học được điều gì đó ở hội nghị này, mang kiến thức, kỹ năng đó về thực hành lâm sàng, để giúp những đứa trẻ có dị tật bẩm sinh có cơ hội sống khỏe mạnh. Đó là niềm vinh hạnh của chúng tôi”.