Tối ưu hóa thực hành quản lý bệnh ung thư biểu mô tế bào gan quá chỉ định phẫu thuật

Phần lớn người bệnh phát hiện ung thư gan ở giai đoạn trễ, quá chỉ định phẫu thuật, tiên lượng sống thấp. Phối hợp điều trị cá thể hóa, đa mô thức giúp người bệnh tăng đáp ứng, kéo dài thời gian sống.

Tại buổi sinh hoạt “Tối ưu hóa thực hành quản lý bệnh nhân ung thư biểu mô tế bào gan quá chỉ định phẫu thuật”, diễn ra ngày 23/5 tại Viện nghiên cứu Tâm Anh, bác sĩ chuyên khoa 2 Phan Tấn Thuận, Trưởng phòng Chỉ đạo tuyến, Bệnh viện Ung bướu TP.HCM, báo cáo về “Bước tiến mới trong điều trị ung thư biểu mô tế bào gan quá chỉ định phẫu thuật với bộ đôi miễn dịch: từ cơ chế đến hiệu quả lâm sàng”. Theo đó, trong điều trị ung thư gan, bước điều trị đầu tay (first line) có vai trò quan trọng nhất.

Bác sĩ Thuận chia sẻ gan là cơ quan trọng yếu với hơn 500 chức năng gồm thải độc và chất chuyển hóa, chất lạ; chuyển hóa, điều chỉnh đường huyết và tạo các chất thiết yếu; sản xuất albumin, mật; lọc máu, điều hòa đông máu, kháng nhiễm trùng; dự trữ glucose, vitamin và khoáng chất…

Bác sĩ chuyên khoa 2 Phan Tấn Thuận chia sẻ cơ chế sinh ung thư biểu mô tế bào gan, từ đó giải thích vì sao liệu pháp miễn dịch rất quan trọng trong điều trị bệnh này.

Liệu pháp miễn dịch rất quan trọng trong điều trị ung thư gan giai đoạn trễ, bởi viêm và rối loạn điều hòa miễn dịch là yếu tố chính góp phần gây ung thư biểu mô tế bào gan. Trong tương lai, các chuyên gia sẽ phối hợp đa cơ chế miễn dịch và các mô thức điều trị để tăng hiệu quả hơn nữa.

Tiến sĩ bác sĩ Lê Tấn Đạt, Phó Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện đa khoa Tâm Anh TP HCM, báo cáo chủ đề “Cá thể hóa điều trị và dữ liệu đời thực trong ung thư biểu mô tế bào gan quá chỉ định phẫu thuật với bộ đôi miễn dịch”.

Trong điều trị, việc cá thể hóa đóng vai trò rất quan trọng, giúp tìm ra phương pháp tối ưu, giảm độc tính, kéo dài thời gian bệnh không tiến triển. Bởi có nhiều nguyên nhân gây ung thư gan và nhiều yếu tố thúc đẩy tế bào ác tính tăng trưởng liên tục. Đồng thời, ung thư biểu mô tế bào gan thường phát triển trên nền bệnh gan mạn tính như gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan… Người bệnh có thể đồng mắc nhiều bệnh nền, chức năng gan suy giảm làm hạn chế khả năng hấp thụ các loại thuốc điều trị.

Tiến sĩ bác sĩ Lê Tấn Đạt giới thiệu phác đồ STRIDE trong nghiên cứu Himalaya.

Hiện có một số phương pháp điều trị chuẩn cho ung thư gan giai đoạn quá chỉ định phẫu thuật, trong đó “Dual IO” (bộ đôi gồm 2 thuốc miễn dịch) với phác đồ STRIDE là một trong những bộ đôi điều trị “Dual IO”. Dual IO thường cho đáp ứng nhanh hơn các chọn lựa điều trị khác (như: chống sinh mạch đơn thuần, hoặc 1 thuốc chống sinh mạch + 1 thuốc miễn dịch). Phác đồ STRIDE (trong nghiên cứu Himalaya) đã có báo cáo về sống còn toàn bộ 5 năm, đồng thời cho thấy an toàn hơn cho người bệnh có nguy cơ xuất huyết, cũng như cho hiệu quả đồng nhất bất kể chức năng gan.

Tiến sĩ Bác sĩ Trần Hải Bình, Phó trưởng khoa Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, trình bày chủ đề “Quản lý toàn diện trong điều trị ung thư biểu mô tế bào gan quá chỉ định phẫu thuật với bộ đôi miễn dịch”, kết hợp chia sẻ ca lâm sàng thực tế.

Trong trường hợp hóa trị, thuốc hóa chất sẽ gây độc lên tế bào nên ngay khi truyền hoặc một thời gian ngắn 1-2 tuần sau đó, nên người bệnh sẽ gặp ngay các tác dụng phụ như nôn ói, tiêu chảy, thiếu máu, hạ bạch cầu, … Trong khi đó, thuốc miễn dịch khi vào cơ thể sẽ bắt đầu khởi động hệ miễn dịch; tác dụng phụ thường sẽ xuất hiện sau 4-6 tuần. Các tác dụng phụ liên quan đến thuốc miễn dịch là viêm, như viêm da, phát ban da, viêm phổi, suy tuyến thượng thận, rối loạn nội tiết… Do đó, sau khi dùng thuốc, người bệnh cần được theo dõi kỹ sức khỏe, một số trường hợp có thể cần dùng corticosteriod cho trường hợp nặng hoặc ngừng thuốc miễn dịch. Tuy nhiên các tác dụng phụ này đa số kiểm soát được và liệu pháp miễn dịch được xem là dễ dung nạp hơn so với hóa trị.

Tiến sĩ Hải Bình chia sẻ ca Lâm sàng trong đó điều trị với bộ đôi miễn dịch hiện đã duy trì trên 12 tháng, cho đáp ứng gần như hoàn toàn về hình ảnh (các tổn thương gan biến mất, hình ảnh ở gan về gần như về bình thường), với độc tính ít gồm suy tuyến thượng thận nhưng kiểm soát ổn khi dùng liệu pháp bù hormon cho bệnh nhân.

BS.CKII Bùi Lê Phước Thu Thảo đánh giá về hiệu quả của xạ trị lập thể định vị thân (SBRT) trong điều trị ung thư gan không thể phẫu thuật.

Tại buổi sinh hoạt, các chuyên gia đã trao đổi sôi nổi về các tiến bộ trong điều trị ung thư gan giai đoạn không thể phẫu thuật.

Bác sĩ Thi Văn Gừng, Phó Giám đốc Trung tâm can thiệp mạch, Trưởng Đơn vị Can thiệp nội mạch, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh & Điện quang can thiệp, chia sẻ về sự phối hợp các liệu pháp điều trị, từ đó chuyển đổi một trường hợp ung thư gan tiến triển, quá chỉ định điều trị tại chỗ, trở nên kiểm soát được tại chỗ. Vấn đề là làm sao việc phối hợp đa chuyên khoa để có thể vận dụng phù hợp giữa các biện pháp điều trị tại chỗ với với liệu pháp điều trị toàn thân.

Bác sĩ chuyên khoa 2 Hồ Sĩ Minh, trưởng Đơn vị U gan, Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, bàn luận về vai trò của phối hợp hội chẩn đa chuyên khoa, vai trò của việc đánh giá chức năng gan qua nhiều phương pháp khác nhau. Bác sĩ Minh cũng cho một số ý kiến về hướng dẫn điều trị mới cập nhật từ Barcelona 2026, nêu rõ là trong cập nhật này đã nói thêm vai trò của kỹ thuật xạ trị lập thể định vị thân trong điều trị ung thư gan.

Bác sĩ chuyên khoa 2 Bùi Lê Phước Thu Thảo – một chuyên gia về xạ trị ở BV Tâm Anh, bàn luận thêm về xạ trị lập thể định vị thân, nhấn mạnh đây là kỹ thuật hiện đại, giúp điều trị hiệu quả ung thư gan ngay từ giai đoạn sớm hoặc khi không thể phẫu thuật, giúp tiêu diệt u thành công, tránh tối đa tổn thương mô lành. Xạ trị có thể thực hiện được ngay khi khối u gần mạch máu lớn, gây tổn thương mạch máu kế cận, huyết khối tĩnh mạch cửa… Nhiều nghiên cứu cho thấy phối hợp xạ trước, sau đó dùng thuốc giúp thuốc tăng tỉ lệ đáp ứng.

Tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa 2 Phạm Xuân Dũng, Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, đánh giá dù y học hiện đại đã có nhiều tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị ung thư, thì với ung thư gan vẫn là thách thức lớn. Ở giai đoạn sớm, người bệnh có khả năng được chữa khỏi với các phương pháp phẫu thuật, tắc mạch, đốt u… Tuy nhiên, thực tế có đến 70% trường hợp được phát hiện ở giai đoạn muộn, khi đã quá chỉ định phẫu thuật. Hiện nay tỉ lệ sống trung bình khoảng từ 16-22 tháng và tỷ lệ sống sau 5 năm chỉ có 20%. Việc điều trị hiện tại đặt mục tiêu giảm tỷ lệ tử vong, kéo dài thời gian sống bệnh không tiến triển.

Tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa 2 Phạm Xuân Dũng đánh giá cao sự phối hợp các phương pháp điều trị ung thư gan hiện có tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.

Hệ thống Bệnh viện Tâm Anh được trang bị cơ sở vật chất, phương tiện cho phép phối hợp thực hiện được hầu như tất cả các phương pháp điều trị ung thư gan, từ gia đoạn rất sớm đến giai đoạn tiến xa không thể phẫu thuật. Đặc biệt, quy trình hội chẩn đa chuyên khoa ngay tại bệnh viện là thế mạnh chuyên môn giúp các bác sĩ tìm ra phương pháp điêu trị tốt nhất cho người bệnh.

Tiến sĩ Phạm Xuân Dũng kỳ vọng trong tương lai, sự phát triển của các nghiên cứu mới, phối hợp đa phương thức giúp tăng tỷ lệ đáp ứng, cải thiện chất lượng sống cho người bệnh ung thư gan giai đoạn trễ.