Điều trị ung thư buồng trứng giai đoạn tiến xa: Vai trò của phẫu thuật, dấu ấn sinh học và thuốc ức chế PARP

Quản lý ung thư buồng trứng tiến xa không còn dừng lại ở phác đồ hóa trị đơn thuần, mà chuyển sang chiến lược điều trị đa mô thức, kết hợp giữa ngoại khoa, xét nghiệm dấu ấn sinh học phân tử, thuốc ức chế và các liệu pháp điều trị duy trì nhằm kéo dài thời gian kiểm soát bệnh, cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.

Hội thảo về thuốc ức chế PARP trong ung thư buồng trứng

Thông tin trên được các chuyên gia chia sẻ trong buổi sinh hoạt khoa học “Tiếp cận đa chiều trong quản lý ung thư buồng trứng giai đoạn tiến xa: tối ưu hóa vai trò của thuốc ức chế PARP”, diễn diễn ra ngày 11/07/2026 tại Viện Nghiên cứu Tâm Anh.

Ung thư buồng trứng là một trong những bệnh ung thư phụ khoa có tỷ lệ tử vong cao. Bệnh thường diễn tiến âm thầm và khó phát hiện ở giai đoạn sớm do các triệu chứng ban đầu không điển hình. Theo số liệu GLOBOCAN 2022, tại Việt Nam mỗi năm ghi nhận khoảng 1.500 ca mắc mới và hơn 1.000 ca tử vong do căn bệnh này.

Phát biểu khai mạc chương trình, TS.BS.CKII Phạm Xuân Dũng, Giám đốc Trung tâm Ung Bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết xu hướng điều trị hiện nay là cá thể hóa theo từng người bệnh, kết hợp đa chuyên khoa nhằm tối ưu hiệu quả điều trị ngay từ giai đoạn đầu.

ThS.BS.CKI Huỳnh Bá Tấn chia sẻ về vai trò của ngoại khoa trong chẩn đoán và điều trị ung thư buồng trứng

Theo ThS.BS.CKI Huỳnh Bá Tấn, Khoa Ngoại Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, ung thư buồng trứng thường được phát hiện ở giai đoạn muộn do triệu chứng không điển hình. Việc phối hợp khám lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh như siêu âm, CT, MRI; xét nghiệm CA125 cùng các kỹ thuật như sinh thiết xuyên da hoặc nội soi ổ bụng giúp chẩn đoán chính xác và xây dựng chiến lược điều trị phù hợp.

Trong điều trị, ngoại khoa vẫn giữ vai trò nền tảng trong điều trị ung thư buồng trứng, từ chẩn đoán, đánh giá giai đoạn bệnh đến điều trị ở cả giai đoạn sớm, tiến xa và tái phát. Ở giai đoạn sớm, phẫu thuật xếp giai đoạn theo tiêu chuẩn ESGO, giúp đánh giá chính xác mức độ lan rộng của bệnh, từ đó lựa chọn chiến lược điều trị phù hợp, nâng cao hiệu quả và hạn chế các chỉ định hóa trị bổ trợ không cần thiết. Ở giai đoạn tiến xa, mục tiêu chính của phẫu thuật là đạt được trạng thái sạch bướu hoàn toàn về mặt đại thể, tức là không còn tế bào u nhìn thấy được sau mổ. Nhiều nghiên cứu cho thấy, thời gian sống còn toàn bộ của bệnh nhân tỷ lệ thuận với mức độ sạch u, trong đó nhóm sạch bướu hoàn toàn đạt kết quả vượt trội so với các nhóm còn khối u tồn dư.

TS.BS. Lê Tấn Đạt báo báo về chuyển đổi mô thức điều trị ung thư buồng trứng tiến xa

Theo TS.BS. Lê Tấn Đạt, Phó giám đốc Trung tâm Ung Bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, sự phát triển của y học phân tử đã làm thay đổi chiến lược điều trị ung thư buồng trứng tiến xa. Các xét nghiệm xác định đột biến BRCA1, BRCA2 và tình trạng thiếu hụt tái tổ hợp tương đồng (HRD) giúp nhận diện những người bệnh có khả năng đáp ứng tốt với liệu pháp ức chế PARP, từ đó lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp ngay từ đầu.

Các nghiên cứu lâm sàng như SOLO-1 và PAOLA-1 đã chứng minh hiệu quả của chiến lược này. Việc sử dụng  thuốc ức chế PARP, đơn trị hoặc phối hợp với Bevacizumab trong điều trị bước 1 giúp kéo dài đáng kể thời gian sống không bệnh tiến triển, giảm nguy cơ tử vong ở nhóm có đột biến BRCA hoặc có tình trạng HRD dương tính, đặc biệt là nhóm được phẫu thuật sạch bướu hoàn toàn.

Vì vậy, hiện nay các hướng dẫn quốc tế uy tín như NCCN, ESMO đều đưa xét nghiệm đột biến BRCA và tình trạng HRD thành chỉ định bắt buộc ngay từ thời điểm chẩn đoán ban đầu.Việc xác định sớm các dấu ấn phân tử này là cơ sở quan trọng để xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa, giúp nâng cao hiệu quả kiểm soát bệnh lâu dài cho bệnh nhân ung thư buồng trứng.

BS.CKII Ngô Trường Sơn cập nhật những nghiên cứu về hiệu quả điều trị ung thư buồng trứng tái phát nhạy platinum

BS.CKII Ngô Trường Sơn, Phó trưởng khoa Ung Bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết dù đạt đáp ứng tốt sau điều trị ban đầu, ung thư buồng trứng vẫn có nguy cơ tái phát rất cao. Khoảng 80% người bệnh ung thư buồng trứng giai đoạn tiến xa sẽ tái phát hoặc tiến triển sau điều trị bước một. Đáng chú ý, khoảng thời gian sống không bệnh tiến triển (PFS) có xu hướng rút ngắn sau mỗi lần tái phát. Cụ thể, PFS giảm từ 18.2 tháng ở bước 1 xuống còn 10.2 tháng khi tái phát lần 1, và chỉ còn hơn 4 tháng ở các lần tái phát sau đó. Từ đó, khiến việc kiểm soát bệnh ngày càng khó khăn.

Ở nhóm người bệnh tái phát còn nhạy với platinum, sau khi đáp ứng với hóa trị, liệu pháp duy trì bằng thuốc ức chế PARP đã mở ra cơ hội kéo dài thời gian kiểm soát bệnh, trì hoãn tái phát và giảm nhu cầu phải hóa trị lặp lại. Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy nhóm thuốc này giúp kéo dài đáng kể thời gian sống không bệnh tiến triển, đặc biệt ở người bệnh có đột biến BRCA.

Trong số các thuốc ức chế PARP hiện nay, Olaparib là loại thuốc được nghiên cứu rộng rãi trong điều trị duy trì ung thư buồng trứng tái phát còn nhạy với platinum. Kết quả từ nghiên cứu Study 19 cho thấy điều trị duy trì bằng Olaparib giúp kéo dài đáng kể thời gian sống không bệnh tiến triển (PFS), từ 4,8 tháng lên 8,4 tháng trên toàn bộ nhóm người bệnh. Trong đó, nhóm bệnh nhân có đột biến gen đáp ứng tốt nhất, giúp kéo dài thời gian PFS lên đến 11.2 tháng.

Từ các bằng chứng lâm sàng, các hướng dẫn điều trị quốc tế uy tín như ASCO và Bộ Y tế Việt Nam đều khuyến cáo điều trị duy trì bằng thuốc ức chế PARP cho bệnh nhân ung thư buồng trứng tái phát đã có đáp ứng với phác đồ chứa platinum. Điều này góp phần kéo dài thời gian kiểm soát bệnh, kéo dài khoảng nghỉ không hóa trị và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.

TS.BS.CKII Phạm Xuân Dũng điều hành phần thảo luận và phát biểu tổng kết buổi sinh hoạt khoa học

Các chuyên gia thống nhất rằng quản lý ung thư buồng trứng giai đoạn tiến xa cần được tiếp cận theo hướng đa chuyên khoa, kết hợp chặt chẽ giữa ngoại khoa, hóa trị, xét nghiệm sinh học phân tử và điều trị duy trì bằng liệu pháp trúng đích. Mục tiêu không chỉ là kiểm soát khối u ban đầu mà còn kéo dài thời gian sống không bệnh tiến triển, giảm nguy cơ tái phát và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.

Thông qua chương trình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh tiếp tục cập nhật những tiến bộ y học mới, tăng cường trao đổi chuyên môn và thúc đẩy ứng dụng các khuyến cáo điều trị quốc tế vào thực hành lâm sàng, góp phần mang đến cho người bệnh cơ hội tiếp cận các chiến lược điều trị hiện đại, cá thể hóa và toàn diện.